Jolande in haar rol als 'leesadviseur'. Samen met Twan gaat ze op zoek naar boeken die zijn leesplezier kunnen vergroten.
Jolande in haar rol als 'leesadviseur'. Samen met Twan gaat ze op zoek naar boeken die zijn leesplezier kunnen vergroten. (Foto: A. van Ipenburg)

'Als kinderen maar plezier in lezen hebben'

De laatste weken, maanden (jaren?) is er veel te doen over laaggeletterdheid onder de Nederlandse bevolking. Ook in de gemeente Hellendoorn vraagt dit de aandacht. Het gaat daarbij niet alleen om asielzoekers die onze taal simpelweg niet machtig zijn, ook 'gewone' Nederlanders hebben in toenemende mate moeite met de taal.

door Annemieke van Ipenburg/Tekststroom

Nijverdal - "Ja, juist dat 'in toenemende mate' baart ons zorgen," zegt Jolande Broens, jeugdspecialist en coördinator educatie bij de ZINiN Bibliotheek. "In december is het zogenoemde PISA rapport verschenen. Dat is een grootschalig, internationaal, vergelijkend trendonderzoek naar de wijze waarop 15-jarige leerlingen worden voorbereid op hun functioneren als mondige burgers in de huidige samenleving. Op basis van dit rapport is de prognose dat over vier tot vijf jaar zeker 25% procent van de vmbo-leerlingen laaggeletterd van school komt. In het onderzoek geeft zo'n 60% van de leerlingen aan alleen te lezen als het absoluut noodzakelijk is en de helft vindt lezen tijdverspilling." Jolande kan zich hier duidelijk niets bij voorstellen en ik ook niet. Lezen is toch heerlijk?!

Bieb op school

Om kinderen op jonge leeftijd al plezier in lezen te geven, is er 'de Bibliotheek op school' (dBos). Een samenwerking tussen diverse scholen en de bibliotheek. De bieb levert een gevarieerd aanbod van goede en aantrekkelijke jeugdboeken. Daarnaast heeft elke dBos school een eigen Leesconsulent en ze monitoren de leescultuur op school. "Wat heel belangrijk is, is dat de boeken die kinderen lezen aansluiten bij hun belevingswereld. En dat begint al bij het voorlezen." Ik kan me nog herinneren dat Jolande bij onze kinderen op school kwam en vertelde dat een kind zijn woordenschat met 1000 woorden per jaar vergroot, als je tien minuten per dag voorleest. "Als wat je voorleest aansluit op zijn belevingswereld," benadrukt Jolande. "Dat is niet het technisch lezen, waarbij in één verhaaltje elke keer dezelfde woorden herhaald worden." Ter illustratie laat ze me een foto zien, waar zij met een boek op schoot zit en haar mobiel in de hand. "Hier ging ik peuters het verhaal voorlezen van een gulzig geitje. Ik begon met het mekkeren van het geitje te laten horen en ze te vragen of het wel goed zou gaan als het geitje allemaal kleren op zou eten. Op deze manier betrek ik ze al bij het verhaal en kunnen ze hun aandacht er beter bij houden."

Bureau leesplezier

Een andere activiteit om de jeugd weer aan het lezen te krijgen is 'Bureau Leesplezier'. "Ongemotiveerde leerlingen kunnen door hun leerkracht aangemeld worden en wij nemen dan contact op. De leerling komt samen met zijn ouder(s) naar de bieb en dan gaan we zoeken naar passende boeken. Ouders spelen hierin zeker een cruciale rol. Zij kunnen hun kinderen stimuleren en ondersteunen en wat velen niet weten is dat 49% van de taalontwikkeling thuis gebeurt. Veel kinderen zeggen ook dat ze lezen écht níét leuk vinden en dan zeg ik dat ze nog niet de goede boeken gevonden hebben. Zo kwam er een keer een jongen van tien die dat ook zei. Ik ging met hem in gesprek en vroeg hem wat er zou gebeuren als ik elke keer als ik in de auto stapte vreselijke muziek op de radio had staan. De radio gaat automatisch aan als ik de auto start. Ik doe er verder niets aan, maar erger me wel elke keer aan die vreselijke muziek. Maar je zoek je toch andere muziek, was zijn oplossing. En dat is nou precies wat ik met die kinderen doe en dus met die jongen ook heb gedaan. We hebben boeken gevonden die hij leuk vond, hij ontdekte het leesplezier en werd een jaar later bijna leeskampioen op zijn school. Met een pittig C-boek!"

Er is lezen en lezen

Dat jongeren tegenwoordig meer naar een scherm kijken dan met hun neus in een boek zitten, is niet per se het probleem. "Een boek lezen op de e-reader of zelfs een luisterboek luisteren, kan net zo goed zijn als een gewoon boek," weet Jolande. "Wat belangrijk is voor je taalontwikkeling en woordenschat is dat je komt tot 'diep' lezen. Informatie lezen op de telefoon is wel lezen, maar tegelijkertijd is je brein met andere dingen bezig en sla je de informatie, woorden, niet zo goed op. Je moet echt helemaal op gaan in het verhaal. Daarvoor is het belangrijk dat het boek niet te makkelijke of moeilijk is, maar wel aansluit bij jouw belevingswereld."

Meer berichten