Burgmeester Anneke Raven neemt het boek in ontvangst van Gerard Ekelenkamp. (Foto: A. van Ipenburg)
Burgmeester Anneke Raven neemt het boek in ontvangst van Gerard Ekelenkamp. (Foto: A. van Ipenburg) (Foto: A. van Ipenburg)

Nog nooit een wethouder weggestuurd

door Peter Schavemaker

Nijverdal - Welke dromen, idealen, standpunten en persoonlijke verhalen hebben de politici van de gemeente Hellendoorn? Nijverdaller Gerard Ekelenkamp interviewde alle college- en raadsleden en bundelde de gesprekken in het boek 'Tussen droom en daad'.

Peter las het boek, waarin politici zelden zo openhartig waren over hun privélevens en politieke keuzes, en interviewde Gerard Ekelenkamp.
Het boek begint met een uitdaging. Je schrijft op pagina 24: 'Het zou mooi zijn als de inhoud van dit boek zou bijdragen aan het verminderen van de afstand tussen boeren, burgers en buitenlui en de politieke gezagsdragers in de gemeente Hellendoorn. Hoe groot is de kloof tussen politiek en de burgers in Hellendoorn?
"Die kloof is volgens mij niet groter dan elders in het land. Ik zie wel desinteresse en geringe betrokkenheid. Hellendoorn verkeert nu in grote financiële moeilijkheden, waarbij 10% van de begroting moet worden bezuinigd. Dit is een immense opgave. Ik merk dat er maar een paar mensen in de gemeente zich hier druk over maken. Het merendeel niet. De bevolking zou moeten zeggen: 'Dames en heren van de raad, jullie hebben zwart op wit gezet bereid te zijn om in deze barre financiële omstandigheden elkaar de hand te reiken. Doe dat dan ook!'."

Ook de huidige financiële crisis speelt, uiteraard, een rol in je boek. Over het huidige financiële debacle zegt ChristenUnie-fractievoorzitter Ruben Minkjan dat hij er 'slapeloze nachten' over had. Wethouder Jelle Beintema zegt in boek: 'De hele zaak heeft me geraakt'.
"De apotheose kwam toen het college zei dat ze moest constateren dat ze toch vrij onverwacht werden geconfronteerd met een immens tekort. Het tekort had niet gemoeten, de problemen zijn al ontstaan onder bewind van de vorige wethouder 'sociaal domein' Johan Coes (nu wethouder in Wierden, red.). Destijds zijn de problemen tijdig gesignaleerd door de WMO-raad, waarop Coes letterlijk zei: 'Maak je geen zorgen, we barsten van de reserves'. Wethouder Beintema heeft de pech gehad dat bij zijn aantreden de problemen zich opstapelden. Maar ook hij heeft even niet goed opgelet, net als de ambtelijke dienst, de directie en het college. De raadsleden hebben het excuus dat zij een controlerende taak hebben, die ze alleen kunnen uitoefenen als ze voldoende en tijdig geïnformeerd worden. En dat is niet gebeurd. Op vragen, met name van de oppositie, werd in oktober 2018, door wethouder Beintema, geantwoord: 'Maak je geen zorgen, het komt allemaal in orde'. In december bleek er een enorme tekort."

Raadsleden zijn in je boek zeldzaam openhartig over politieke standpunten, idealen, dromen, religie en ander privézaken. Je stelt de juiste vragen aan de juiste personen. Dat is je grote verdienste. Was het zoeken naar die openhartigheid een doel vooraf om de politici meer menselijk te maken?
"Als je alleen maar schrijft over politiek wordt een boek niet goed verkocht. Ik vond het een noodzaak om een stukje human-intrest in te brengen. Niemand heeft geweigerd zo openhartig te zijn. Sommige waren soms zó openhartig dat ik zei: 'Wil je dat er wel in hebben?'."

Uit je boek blijkt dat in Hellendoorn in de afgelopen twintig jaar geen enkele wethouder naar huis is gestuurd, geheel tegen de landelijke trend in waarbij in dezelfde periode een paar duizend wethouders aftraden.
"Nog nooit een wethouder hier in Hellendoorn! Statistisch is dit heel opmerkelijk. De coalitiepartijen zagen de brokstukken liggen en een wethouder die verantwoordelijk is. De oppositiepartijen eisten het vertrek van 'hoofdschuldige' Beintema. Het naar huis sturen van een wethouder is hier, ondanks serieuze financiële zaken, nooit serieus overwogen. Het college komt bijna overal mee weg. Dit heeft te maken met de bestuurscultuur in deze gemeente, iets dat ook Angela Mak, fractievoorzitter van het CDA, in het boek waarschijnlijk acht. In Hellendoorn is het CDA heel sterk vertegenwoordigd en heeft altijd de leiding genomen bij formaties. Ik denk zeker te weten dat de coalitievorming na de afgelopen verkiezingen te maken had met persoonlijke verhouding en oud zeer. Dit heeft geleid tot ernstige frustratie bij Lokaal Hellendoorn. In de perceptie van de bevolking zou het heel mooi zijn geweest als Lokaal Hellendoorn deel had uitgemaakt van de coalitie."

Je hebt ook gesproken met burgemeester Anneke Raven.
"Ik vond het interview met de burgemeester het moeilijkste interview. Ik had veel vragen, die er toedoen. Het gesprek is niet gelopen zoals ik had gedacht, ik hoopte dat ze meer zou vertellen, hoewel ik wist dat ze – gezien haar portefeuille – niet overal antwoord op kon geven. Ik snap achteraf dat de burgemeester, meer dan anderen, de tekst na het interview grotendeels veranderd heeft. Dat snap ik, het luistert bij haar ontzettend nauw."

Een eyeopener in het boek staat op pagina 254 wanneer je aan burgemeester Anneke Raven vraagt of de rol van 'burgermoeder' meer op haar lijf is geschreven, dan het voorzitterschap van de gemeenteraad.
"Ik hoor dat zij handen en voeten nodig heeft in de raad en weet uit eigen ervaring dat het haar makkelijk af gaat wanneer ze naar buiten moet optreden. Ze geeft mij gelijk dat ze in de raad meer met het hoofd werkt dan met het hart. Ik vind het best wonderlijk dat ze in 2017 is herbenoemd met algemene stemmen, zonder discussie."

Het boek legt bloot dat vrijwel alle betrokkenen een principiële bereidheid hebben tot samenwerking en elkaar de hand willen reiken. Ben je optimistisch dat er een oplossing komt? Is er genoeg daadkracht of zijn er vooral politieke dromen? 
"Een aantal politici zegt dit in het boek, maar in de praktijk is het nog niet gebeurd. In het belang van de gemeente moeten ze persoonlijke opvattingen en de pijn tussen de partijen opzij zetten. Men moet elkaar echt vinden op de hele grote financiële besluiten die genomen moeten worden."

Het is politiek zichtbaar, en het blijkt ook uit de interviews in het boek, dat de coalitie en oppositie met de rug tegen elkaar staan. Hellendoorn kent geen duaal politiek systeem. Gerard vergelijkt deze situatie met 'een olifant die in de kamer staat van de plaatselijke democratie' doordat er sprake is van twee kampen die elkaar tot op heden moeilijk vinden. In een referentie met de titel van het boek hoopt hij dat die bezwaren tussen droom en daad door de gezagsdragers kunnen worden weggenomen. Weg met die olifant!

Gerard Ekelenkamp
Gerard Ekelenkamp omschrijft zichzelf als een democraat in hart en nieren. Omdat hij zag hoe steeds meer inwoners minder vertrouwen hebben in de lokale democratie en dat raadsleden negatieve gevoelens oproepen en zelfs worden omschreven als een stelletje 'kermiskneuzen', besloot hij een boek te schrijven. Door in gesprek te gaan met de raads- en collegeleden, geeft Ekelenkamp ze een podium om hun dromen, idealen en verwachtingen te verwoorden en de inwoners te laten zien waar zij bijna dagelijks mee bezig zijn.

Verkoop voor goed doel
Een deel van de opbrengst van de verkoop van het boek 'Tussen droom en daad' is bestemd voor de familieraad van De Burg en Hebbedingen ten behoeve van de vervanging van de bus voor het recreatieve vervoer van cliënten van de Twentse Zorgcentra. Het boek is voor 10 euro te koop bij boekhandels in de gemeente Hellendoorn.

Meer berichten