Marc van Coeverden in de Black Baron brouwerij. Hij hoopt in de toekomst zijn bier in Nijverdal te brouwen.
Marc van Coeverden in de Black Baron brouwerij. Hij hoopt in de toekomst zijn bier in Nijverdal te brouwen. (Foto: )

Bierbrouwen heb ik op school geleerd

door Peter Schavemaker

Nijverdal - Wat is het recept van het Nijverdalse bier dat rond 1900 aan de Salomonsonstraat/hoek Schoolstraat in de bierbottelarij en mineraalwaterfabriek van Herman Vierdag werd gebrouwen? Nijverdaller Marc van Coeverden is 120 jaar later op zoek naar het antwoord. Hij brouwt sinds twee jaar het nieuwe Nijverdalse bier: Black Baron. Inmiddels zijn er zes smaken bier verkrijgbaar.

Peter bezocht de brouwerij die nu nog op een industrieterrein in Enschede te vinden is. Daar brouwt Van Coeverden binnen het collectief Brew Brothers, waar twee andere craftbierbrouwers bij aangesloten zijn. Bij binnenkomst ademt het pand een gevoel uit van echte brouwerij.
"De brouwerij is functioneel. We hebben niet geïnvesteerd in de aankleding van de gevel en luxe stoelen. Er staan oude barkrukken naast een oude bierton, waaraan je kunt zitten. Iedereen is welkom om hier een biertje te komen drinken en mee te kijken als we aan het brouwen zijn. We hebben geen recept dat geheim is; dat hangt hier aan de muur," vertelt Marc. De grijze biertank is een voormalige melktank die is omgebouwd tot een brouwketel. In plaats van melkafvoer wordt nu de mout (afkomstig uit Zeeland van de oude leverancier van Grolsch, red.) erin gefilterd. In de brouwerij, die zo'n twintig bij zes meter meet, geldt geen fabrieksgevoel. Het bierproces, zoals tanks, de vergisting, koeling en opslag, is in een logische volgorde opgesteld. "Hoewel onze brouwerij hemelsbreed niet ver weg ligt van de Grolsch brouwerij is dat biermerk geen inspiratie voor mij. Dat industriële proces staat heel ver weg van hoe ik als craftbrouwer werk."
Wanneer is je liefde voor bier begonnen?
"Toen ik op de laboratoriumschool zat en de eindopdracht kreeg om gist te gaan kweken. Met dat gist ben ik, stap voor stap en met bijna technische precisie, op school bier gaan brouwen. De leraar vond dat geweldig en ik kreeg er een hoog cijfer voor. (lacht) Ja, het bierbrouwen heb ik eigenlijk op school geleerd. Later brouwde ik aan de tafel in de keuken van mijn moeder."

Op het etiket staat dat het Black Baron bier is ontwikkeld in Nijverdal en wordt gebrouwen, gedestilleerd en afgevuld in Enschede.
"De proefbrouwsels worden aan de keukentafel van mijn huis bedacht."

Wat zijn je ambities?
"Ik wil wel wat groter worden dat dit. We zijn nu een kleine brouwerij, binnenkort wil ik de productie fors verhogen. Ik brouw naast mijn fulltime baan bij het Waterschap. In Twente zijn zo'n 10 craftbrouwers, waarvan Huttenkloas uit Albergen en Eanske uit Enschede bekende biermerken zijn. Zij zijn jaren geleden ook zo begonnen als wij. Mijn grote wens is om in Nijverdal, bijvoorbeeld Op Nijverdal aan het Keizerserf of de Grotestraat naast en gecombineerd met een restaurant of een café, een brouwerij te openen. Dat het publiek op een zaterdagmiddag kan kijken hoe wij Black Baron brouwen en meteen een biertje kan drinken. Ik denk dat er een goede afzetmarkt is voor Nijverdals bier. Naast bier voeren wij als Black Baron ook gin en ik werk momenteel aan een Black Baron whisky. In Nijverdal is er een whiskyclub. Whisky leeft echt in Nederland."

Je brouwt niet zomaar Black Baron. Je vertelde dat je een paar jaar geleden op het historische verhaal van de bierbottelarij en mineraalwaterfabriek van Herman Vierdag stuitte.
"Vroeger had elke zichzelf respecterende plaats een brouwerij. Sinds twee jaar weet ik dat Nijverdal ook een brouwerij/bierbottelarij had. Het pand stond in de buurt van de Wilhelminastraat, destijds hét winkelgebied van Nijverdal, met slagers, bakkers en kruideniers. Helaas is er weinig informatie te vinden over het recept van 'Vierdag' bier. Er zijn misschien etiketten bewaard gebleven bij de nazaten van Vierdag (wonen hoogstwaarschijnlijk in Apeldoorn of Almelo, red.). Zijn geschiedenis zou een mooie toevoeging zijn om het verhaal van Black Baron en Herman Vierdag, aan inwoners van de gemeente Hellendoorn en toeristen, te vertellen in een eigen brouwerij in Nijverdal. Mijn grote droom is om het recept, van het oorspronkelijke Nijverdals bier, te achterhalen."

Een van je bieren is Russian Imperial Stout, krachtig zwart bier van 8,7% met een smaak van gebrande mout, drop, chocola en koffie. In de archieven is te vinden dat Vierdag rond 1987 het populaire bier Lans' Extra Stout, gebrouwen door de Haarlemse brouwerij Het Hert, leverde en verkocht. Dit bier werd destijds aanbevolen door doctoren voor patiënten die aan zwakte of bloedarmoede lijden.
"Ons stout biertje heeft geen link met Lans' Extra Stout. Ik zou wel willen weten hoe dat bier destijds smaakte en of er toen ook verschillende smaken bier waren, zoals wij dat nu kennen."

Black Baron
De naam Black Baron is voortgekomen uit het feit dat Marc zelf een baron is en het bier in zwarte flessen zit. De overeenkomst met brouwer Vierdag is opmerkelijk. Het concept en de huisstijl van Black Baron is ontwikkeld samen met Bart Meijer en Frank Evers van het creatieve bureau 2 Gasten uit Nijverdal. www.black-baron.nl

Meer berichten