<p>Joop Sanders (rechts) neemt het eerste exemplaar van &#39;Nijverdal in oorlog&#39; aan van Dinand Webbink. Zij troffen elkaar hiervoor in Amsterdam, waar Joop tegenwoordig woont.</p>

Joop Sanders (rechts) neemt het eerste exemplaar van 'Nijverdal in oorlog' aan van Dinand Webbink. Zij troffen elkaar hiervoor in Amsterdam, waar Joop tegenwoordig woont.

(Foto: Uutgeverieje 'n Boaken)
In de krant

'Waar komt dit manuscript vandaan?'

Er is al veel geschreven over de Tweede Wereldoorlog en wat zich in die tijd afspeelde binnen onze gemeentegrenzen. Veel van die boeken bevatten verhalen van mensen die het bewust hebben meegemaakt en doorverteld aan hun nakomelingen en andere geïnteresseerden.

Hellendoorn - Het boek 'Nijverdal in oorlog' van meester Ponsteen wijkt daar van af. Het boek is geschreven door meester Ponsteen zelf en zijn zoon, ingeleid en van aantekeningen voorzien door Dinand Webbink. In het boek is een aantal brieven aan Hansjes moeder opgenomen, een Joods jongetje dat liefdevol onderdak vond bij de familie Ponsteen. En in het boek is het verzoek om toekenning van de Yad Vashem onderscheiding afgedrukt. Een aanvraag die Joop Sanders (Hansje) deed en die toegekend werd, maar die meester Ponsteen en zijn vrouw niet wilden aannemen. Het echtpaar reageerde zelfs ontsteld, schrijft Dinand in zijn voorwoord, ze zouden zich schamen in de krant te komen.

'voor mij zijn ze altijd moeder en vader Ponsteen gebleven`

En toch is het boek er en komen ze nu uitgebreid in de media. "Nu kan dat," is Joop Sanders van mening. "Toen moeder Ponsteen op 100-jarige leeftijd overleed, heb ik tijdens de dienst over de onderscheiding gesproken en verteld hoe belangrijk de familie Ponsteen voor mij is geweest. Zeker de kleinkinderen hebben daar veel troost uit geput. Ik vind het belangrijk dat we deze verhalen blijven vertellen, zodat mensen zien hoeveel goeds er gedaan kan worden in slechte tijden. Ik werd als driejarig jongetje liefdevol opgenomen in het gezin en ben meester Ponsteen en zijn vrouw altijd vader en moeder blijven noemen."

Tweestrijd

In het boek komt Hans regelmatig terug, maar is geen hoofdrolspeler. Dat is meester Ponsteen zelf. En de tweestrijd die hij voert. Angst zijn eigen leven te verliezen, zijn gezin schade te berokkenen en, naarmate de bevrijding nadert, de onmacht alle Duitsers als puur slecht te zien. Wat beeldend tot uiting komt in zijn beschrijving van het moment dat hij een gewonde Duitse soldaat vindt en niet weet wat hij moet doen. Helpen, dat staat voor hem als een paal boven water. Ondanks deze (innerlijke) tweestrijd gaat hij door met zijn verzetswerk. "Mijn herinneringen zijn niet echt betrouwbaar," zegt Joop. "Er zijn in de loop der jaren veel verhalen gedeeld, waardoor ik niet weet wat ik mij echt zelf herinner en wat van de verhalen. Zo'n zes jaar geleden ben ik in Zuid-Afrika op vakantie geweest en heb daar dochter Maaike Ponsteen bezocht. Zij heeft mij veel verteld over de periode dat ik bij hun in huis woonde. Dat ik bij de Duitsers op schoot zat en een koekje at. Die vonden dat geweldig, hadden geen idee dat ik een Joods jongetje was! Wat ik me wel zeker herinner zijn de gaten op het schoolplein. Die waren gegraven, omdat het veiliger was daarin te zitten tijdens bombardementen dan in het huis. Maar daar zaten wij niet alleen in, ook de Duitsers verschuilden zich daar. Situaties waarvan je je achteraf beseft dat de meesten ook maar gewoon soldaten waren die voor hun nummer moesten opkomen."

Manuscript

Dinand kreeg het manuscript van dit boek min of meer toevallig in handen. "We (Oald Heldern de Noaberschap) krijgen veel materiaal uit de nalatenschap van mensen. Hoe dit manuscript bij ons terecht is gekomen is nog steeds een beetje een raadsel. Maar het lag op tafel en toen ik de map opensloeg herkende ik gelijk het handschrift van meester Ponsteen. Ik begon er in te lezen en realiseerde al snel dat dit een heel bijzonder manuscript was. Het dagboek van zoon Henk kende ik wel en de beide documenten vullen elkaar prachtig aan. Waar meester Ponsteen vooral zijn eigen belevenissen beschrijft, hield Henk nauwkeurig het verloop van de oorlog en bevrijding bij. Luisterde elke dag naar de radioberichten en noteerde hoever de geallieerden gevorderd waren, wat voor weer het was en hoe 'het Einde' naderde in andere delen van Europa."

Dinand dook in het verhaal en in overleg met de (klein)kinderen Ponsteen werd het boek uitgegeven. "Het is echt een indrukwekkend verhaal dat ik heel bewust niet herschreven heb, maar waar ik ter verduidelijking aantekeningen bij geplaatst heb." "Dankzij de familie Ponsteen heb ik niet echt onder de oorlog geleden," zegt Joop. "Dit boek is een waardering die ze echt verdienen."

Het boek, waarvan de tweede druk al van de persen loopt, is te koop bij Primera Hofman, AH Rob Loomans, Bie Olthof, Bruna, De Jongens en via

www.boaken.nl

Annemieke van Ipenburg
Freelancer
Meer berichten

Het lokale nieuws in uw mailbox ontvangen?

Aanmelden