Gemeente/ politiek

Voorlopig ontwerp RES Twente beschikbaar

De stuurgroep voor de Regionale Energiestrategie (RES) Twente heeft het voorlopig ontwerp RES Twente 1.0 voorgelegd aan de Colleges van B en W van de 14 Twentse gemeenten, het dagelijks bestuur van waterschap Vechtstromen en het College van Gedeputeerde Staten van provincie Overijssel. 

Het voorlopig ontwerp is een belangrijke tussenstap en bedoeld om de komende periode reacties te verzamelen van raadsleden, statenleden, maar ook de regionale belanghebbenden vanuit bijvoorbeeld duurzaamheid, natuur & landschap, landbouw & leefbaarheid en toerisme. In dit tussenproduct is een aantal procesafspraken opgenomen, die moeten zorgen dat we richting 2030 de juiste strategische koers kunnen varen om de helft van het huidig elektriciteitsverbruik op te wekken met wind- en zonne-energie en gebouwen aardgasvrij te verwarmen. Een hele pittige opgave.

In het Nationaal Klimaatakkoord hebben overheden en diverse belanghebbendenorganisaties afgesproken dat de CO2-uitstoot wordt verminderd en daarmee de (effecten van) klimaatverandering tegen worden gegaan. Landelijk is afgesproken dat we in dertig energieregio’s aan de slag gaan met een uitwerking hoe elektriciteit op land (wind en zon) duurzaam opgewekt kan worden. Maar ook welke warmtebronnen te gebruiken zijn en welke warmte-infrastructuur daarvoor nodig is, zodat woningen en (bedrijfs)gebouwen van het aardgas af kunnen. 

Pittige opgave

De opgave is om in 2030 de helft van het huidig elektriciteitsverbruik duurzaam op te wekken met wind- en zonne-energie én gebouwen op betaalbare wijze aardgasvrij te kunnen verwarmen. Landelijk is bepaald dat men deze opgave samen oppakt in de dertig regio’s en met de huidige technieken. Andere technieken en ontwikkelingen, zoals waterstof, geothermie en aquathermie, volgt men en neemt men mee in de Twentse Energie Agenda, omdat die meer tijd nodig hebben. Men verwacht dat deze technieken onderweg naar 2050 volop worden ingezet, maar voor nu tellen ze niet mee. 

De energietransitie is een hele pittige opgave waar men zo zorgvuldig mogelijk invulling aan probeert te geven. In de afgelopen periode is er hard gewerkt om vanuit verschillende perspectieven te komen tot een haalbaar en betaalbaar voorstel, met oog voor het behoud van de ruimtelijke kwaliteit (erkenning van de waarde van het landschap) en de inbreng van de mensen die in Twente wonen en werken.

Kernpunten voorlopig ontwerp

Het voorlopig ontwerp beschrijft nu nog op hoofdlijnen hoe we onze opgave willen realiseren. Eén van de belangrijkste afspraken die men maakt, is dat men een verschuiving wil realiseren naar 60 procent windenergie en 40 procent zonne-energie. Nu is die verhouding nog precies andersom, namelijk 40 procent wind en 60 procent zon. Deze verschuiving is nodig, omdat wind in verhouding meer rendement oplevert en de maatschappelijke kosten die uiteindelijk voor rekening komen voor de inwoners, relatief laag zijn. Het is echter niet haalbaar om deze verhouding per 1 juli 2021 door te voeren in de RES Twente 1.0. Men gebruikt de actualisatieslag die de komende twee jaar plaatsvindt, om daar nader invulling aan te geven.

Daarnaast heeft men afgesproken dat men de realisatie van de opgave combineert met andere opgaven, zoals verduurzaming van de landbouw, verbeteren van de biodiversiteit en klimaatadaptatie. Deze grote maatschappelijke opgaven zijn ieder voor zich complex en moeilijk op te lossen, maar als men combinaties kan maken, ontstaan er ook weer nieuwe kansen en verdienmodellen. Samenwerking met regionale belanghebbenden is daarbij cruciaal.

Verder spreekt men af dat men subregionaal samenwerkt om tot een geoptimaliseerd regionaal voorstel te komen. Dat is bijvoorbeeld bij het vinden van de juiste zoekgebieden cruciaal. Deze gemeentegrensoverschrijdende samenwerking is al gestart, maar loopt door naar de RES Twente 2.0 en verder. Dit levert naar verwachting slimme en efficiënte keuzes op als het gaat om clustering.

Ook zijn basisafspraken opgenomen dat men in de RES Twente 1.0 opneemt hoe er invulling wordt gegeven aan minimaal 50 procent lokaal eigendom en hoe men dit lokaal gaat borgen. Samen met regionale belanghebbenden zorgt men voor een eerlijke verdeling in de regio van de lusten en de lasten.

Concrete zoekgebieden zijn in het voorlopig ontwerp nog niet overal ingevuld. De komende periode gaan de gemeenten samen met de partners aan de slag. In eerste instantie bepalen de gemeenten in afstemming met de omgeving welke zoekgebieden zij geschikt vinden of juist niet. Parallel hieraan gaan ze gemeentegrensoverschrijdend aan de slag met alle partners, om een optimalisatieslag te maken in het kader van onder meer de netcapaciteit, maatschappelijke kosten en behoud van de waarden van het landschap. 

Warmteopgave

De procesafspraken voor de warmteopgave zijn gericht op de RES Twente 2.0. Dat komt omdat de realisatie van een Regionale Structuur Warmte mede afhankelijk is van het lokale beleid dat eind 2021 wordt vastgesteld in de vorm van een Transitievisie Warmte en wijkuitvoeringsplannen. Toch is het van belang om nu al afspraken te maken. Men moet zich bewust zijn dat men de beschikbare warmtebronnen optimaal benut en voorkomt dat er voor het verwarmen van gebouwen nóg meer elektriciteit moet worden opgewekt.

Regionaal verdrag

Het voorlopig ontwerp is een coproductie van alle partners van de RES Twente. De gemeenten, waterschap en provincie zijn nu aan zet om hierover in gesprek te gaan met de volksvertegenwoordigers. Men vraagt niet of ze het voorlopig ontwerp willen vaststellen, maar wel of ze zich kunnen vinden in de afspraken die men samen wil maken.

Ondertussen zorgt men ook voor afstemming op subregionaal niveau om uiteindelijk tot een gezamenlijk definitief ontwerp te komen. Deze RES Twente 1.0 ziet men als een ‘regionaal verdrag’. Een verdrag dat juridisch niet bindend is, maar waar elke partij afzonderlijk zich zwaarwegend voor zal inspannen om bij te dragen aan de duurzame opwek van elektriciteit in Gigawattuur onderweg naar 2030. In mei en juni nemen de gemeenteraden, het Algemeen Bestuur van het waterschap en Provinciale Staten een besluit over dit definitieve ontwerp wat weer een slag concreter zal zijn dan dit tussenproduct. Op 1 juli levert men de RES Twente 1.0 op aan het Nationaal Programma RES.

Het voorlopig ontwerp en alle (proces)afspraken op een rij zijn te vinden op www.energiestrategietwente.nl. Aangezien het een lijvig (en soms (technisch) document is, heeft men ook een samenvatting opgenomen. 

Meer berichten

Het lokale nieuws in uw mailbox ontvangen?

Aanmelden